Nieuws

Hoe herken ik eenzaamheid bij ouderen

Wat is eenzaamheid
Eenzaamheid is een persoonlijk gevoel. Het gaat volgens de definitie om “het ervaren verschil tussen bestaande en gewenste contacten”. Er wordt onderscheid gemaakt tussen sociale eenzaamheid en emotionele eenzaamheid. Sociale eenzaamheid gaat om het gevoel dat je weinig betekenisvolle contacten hebt met meerdere mensen en dit als een gemis ervaart. Bij emotionele eenzaamheid mis je intieme relaties. Eenzaamheid is niet hetzelfde als alleen zijn. Mensen kunnen eenzaam zijn terwijl ze in een ruimte vol mensen zitten. Het gaat om het gevoel dat je niet (meer) verbonden bent met de mensen om je heen.

Eenzaamheid bij ouderen in cijfers
Uit onderzoek is gebleken dat ruim 1 miljoen 55-plussers zich eenzaam voelt. 200.000 daarvan hebben maar één betekenisvol contact per maand. Zij zijn extreem eenzaam. Als mensen ouder worden voelen ze zich vaker eenzaam. Dat geldt vooral voor sociale eenzaamheid. 40% van de Nederlandse 50-plussers voelt zich eenzaam. Bij mensen tussen 75 en 85 jaar oud is dat opgelopen naar 50%, van mensen ouder dan 85 voelt 60% zich eenzaam. Ook voor extreme eenzaamheid geldt dat het gevoel van eenzaamheid bij hogere leeftijd toeneemt.

Oorzaken van groeiende (emotionele) eenzaamheid
Ook emotionele eenzaamheid komt meer voor als mensen ouder worden. Dit geldt vooral voor mensen vanaf 75 jaar en is het gevolg van meerder factoren die rond die leeftijd in hun leven plaatsvinden. Het overlijden van partners en leeftijdsgenoten enerzijds en het afnemen van de mobiliteit en zelfstandigheid anderzijds spelen een belangrijke rol. Eenzaamheid wordt het meest ervaren door alleenstaande ouderen. Zowel mannen als vrouwen voelen zich eenzaam. Oudere vrouwen, met name onder de 85-plussers, zijn vaker alleenstaand. gescheiden ouderen die alleen wonen en weinig sociale relaties hebben voelen zich het meest eenzaam.

Eenzaamheid bij ouderen is moeilijk te herkennen
Het is voor een buitenstaander moeilijk te zien of een oudere zich eenzaam voelt. Dat komt omdat eenzaamheid niet eenduidig is. Iemand met weinig contacten hoeft zich niet eenzaam te voelen terwijl iemand met veel mensen om zich heen heel eenzaam kan zijn. Een eenzame oudere voelt verdriet, angst en leegte omdat er geen verbinding meer is met de wereld en met mensen om de oudere heen. Die gevoelens van eenzaamheid worden wel eens verkeerd geïnterpreteerd. Ze worden gezien als depressieve gevoelens en er worden medicijnen toegediend in plaats van de aandacht waar de oudere behoefte aan heeft.

Als je denkt dat ouderen eenzaam zijn is de beste remedie begeleiding op maat
Ouderen zullen niet snel uit zichzelf aangeven dat ze zich eenzaam voelen, enerzijds uit schaamte, anderzijds omdat ze bang zijn dat hun omgeving zal denken dat het een verwijt naar hen is. Een bijkomend probleem is soms dat zorgverleners vooral pasklare diagnoses en mogelijke oplossingen paraat hebben en verzuimen goed naar het echte probleem te kijken. De beste manier om eenzaamheid tegen te gaan is proberen om een betekenisvolle relatie met de oudere op te bouwen door in gesprekken een goede vertrouwensband op te bouwen. Dankzij zulke begeleiding op maat kan de betreffende oudere na enige tijd opbloeien.

Deel dit bericht

Geef een reactie